بنام خداوند جان وخرد


سلام به همه بزرگواران

 
در ادامه بحث مربوط به گویش بهبهانی :

 به هر حال جای تحقيق ومطالعه درباره ی
اين گويش شيرين باقی است ،گويشی که آثار ادبی ماندگاری
از سخن سنجان بزرگی چون ميرزا مهدی، ميرزا شوقی بهبهانی،

   ميرزا محمد حسن منجم باشی، ملا حامد بهبهانی و قدسی

      بهبهانی که از گذشته ازآن باقی مانده و امروزه نيز 

      شاعران نکته سنجی چون سيد محمد سيد ، فرج ا... پيکار، 

    حمد ا...رجايي بهبهانی و... اشعار زيبايي با

آن سروده اند.مجموعه ای که پيش روی شماست

  جانِ سروده های زيبا و دلنوازی است از شاعری جوان

اما توانا که باوجوداشراف کامل به گويش محلی

   وزبان مادری خود، تلاش کرده است که به " زبان امروز" 

مردم اين خطه شعربگويد واگر واژه های کهن تر محلی

 دراشعار او ديده نمی شود،از اين جهت است که

 دکتر بهرام دادمهر(باوی)از آن شاعران متعهد

و دل آگاهی است که" فرزندزمان خويش"

است واشعار فارسی و محلی او، هم از حيث مضمون وهم

ازحيث واژگان،امروزی است.هرچند قالب اصلی او غزل

 است،مثنوی ودوبيتی را زيباوشيرين می سرايد.

مضمون اشعار او از احساس لطيف وعاطفه سرشار است.

عشق،محبت ،وفاداری،قدرشتاسی و عاطفه،اصلی ترين

مفاهيمی است که در اشعار اين دفتر به آنهااشاره

شده است.يعنی همان موضوعاتی که لازمه ی زندگی امروز

وفردای هر جامعه ای است.

دکتر بهرام دادمهر(باوی)

ازمعدودشاعرانی است که به زبان محلی خود يادشهدا وايثارگريهای

  رزمندگانراگرامی داشته است. تشبيهات، استعاره ها،

کنايه هاوتعبيرات زيبايي که در بيت بيت اشعار

اين مجموعه به چشم می خورد بيانگر قريحه سرشار

وذوق فياض سراينده آنهاست. 

 توفيق روزافزون را برای اين شاعر صميمی آرزومی كنیم.

                           "بهبهان-خيرا... محمديان"

به امید دیدار.یاحق

به نام خداوندجان وخرد

 در باره گویش شیرین بهبهانی مقاله زیبا وپرمحتوایی را از وبلاگ (شعربهبهانی)با کسب اجازه از استاد ارجمند دكتر بهرام دادمهر واستاد محمدیان در دو قسمت تقدیم می کنم و امیدوارم پسند آید:

زبان فارسی يکی از شاخه های زبان هند و اروپايي است که سه دوره ی جداگانه را پشت سر گذاشته است :

 1-فارسی باستان2-فارسی ميانه(پهلوی)3-فارسی دری(نو) ؛

 پس از ورود اسلام به ايران، زبان پهلوی در مسير تکاملی خود به صورت

 فارسی امروز درآمد وبه همين دليل از حيث واژگان و ترکيب به حدی

 به زبان پهلوی نزديک است که وقتی بيشتر واژه های پارسی ميانه

 را واج نويسی می کنيم معنای آنهابرای مردم امروز ما روشن وقابل

 فهم می باشد.مثل واژه های :درشتک،اسپ،آفتاپ،گيهان، آيينگ

 و……به هر حال زبان فارسی ازاوايل قرن چهارم .ه.ق به عنوان

 زبان رسمی وملی ايران جانشين ديگرزبانهای رايج آن زمان مثل زبانهای

 پارتی، سکايي، خوارزمی، سغدی،بلخی و غيره شد و از آن

 به بعدبه عنوان زبان دوم جهان اسلام بسياری از آثار علمی و ادبی و

 عرفانی را به جهانيان عرضه نموده است.با همه قدمتی که زبان فارسي

 داردوتحول آن که  هزار سال از ديگر زبانهای هند و اروپايي مثل

  فرانسوی جلوتر است، هنوز متاسفانه واژه های آن شناسنامه

 مخصوص به خود ندارند و ما هنوزريشه بسياری از واژه هايمان را

 نمی دانيم زيرا اسناد کافی ازتاريخ کهن آن در اختيار نداريم.

 وقتی که وضعيت زبان معيار مااينکونه نامشخص باشد براستی وضعيت

گويشهای آن چگونه خواهدبود؟

گويش بهبهانی که در باور عامه ی گويندکان مردم خطه خود، زبان

ملايکه خوانده می شود، گونه ای از زبان فارسی ميانه(پهلوی)است

واز لحاظ مخاطب و محدوده جغرافيايي بسيار محدود و معدود است و همين

مساله بزرگترين خطری است که آن را تهديد می کند. متاسفانه تا

کنون هيچ زبان شناس برجسته ای در باره ی ماهيت اين گويش تحقيق

جامع و کاملي انجام نداده است وهيچ کتاب مستقلي درباره ی واژه

ها وتحولات و ويژگی های آن نوشته نشده است حتی دکتر محمد معين، که

در مقدمه فرهنگ برهان قاطع به صد وپنجاه و شش گويش مختلف

اشاره دارد در خوزستان فقط دولهجه شوشتری ودزفولی را نام

می برد و هيچ نامی  از گويش بهبهانی نياورده است !

 ادامه در پست های بعدی....فعلا یاحق

ثِروتیش نی اَمو دلِی شادی                                 دل وجونِی ای طَهرِه آزادی

 (مح شفی )ثروتی ندارد اما دلش شاد است.دل وجانش(روح وروانش) اینگونه آزاد وراحت است.  

اَی چِه صُب تا پِسی هسِی اَته لُک

                                               کِرِکیش هِه کِه شُواَ توشُ بکُو چُک

گرچه از صبح تا غروب همواره در تکاپوست(در تلاش است)

کلبه ای دارد تاشب را در آن بسر ببرد.

اَی چِه یَه وَصل جِفک اَ خُوی میدِه       

                                                شُو کِه می اُو پیازِکِی سیش هِه

گرچه مرتبا خود را به تحرک(وتکاپو) وا می دارد.اماشب که می رسد مختصرآب پیازی

 برایش هست تا میل کند.(نوعی غذای فقیرانه که باروغن وپیاز درست می شده

کنایه از محتاج کسی نبودن است.)

خوش و زونِش خریچِه دیمِ یکی

                                                مُکُنن زِندِ هی تِه یَه تووِکی

خود و همسرش خدیجه با همدیگر در یک اتافک زندگی می کنند.

دوتُهی مِثل لِیلی و مَجنون

                                                 دیمِ هَم دوس ویارو یَه دل وجون

دوتایی مثل لیلی و مجنون با هم دوست و یار و یکدل ویک جان هستند.(چه زیبا تصویر شده!)

دو بچی خُردِلَی شُهَم هِسّی

                                                 هَم اِنُگر کهِ زادِین قِسّی

دوتا فرزند کوچولو هم دارند که انگار قسطی بدنیا آمده اند.

نِه جومِه بر شِهه نِه تُمبونی

                                                 جوشُو میشو سی یَه کِِل نونی

نه پیراهنی به تن دارند ونه شلواری. جانشان می رود برای یک لقمه نان.